Hoe kan je je als gewone burger inzetten voor een vreedzame samenleving, zonder gebruik te maken van wapens of daarmee te dreigen? Hoe kan je geweld voorkomen, conflicten oplossen, en investeren in vrede? Antwoorden hierop werden gegeven tijdens het Vredessymposium 2017, afgelopen woensdag 20 september in het Oude Stadhuis in Utrecht. Verschillende sprekers lieten praktijkvoorbeelden zien vanuit de hele wereld.

Ongeveer tachtig mensen kwamen af op de dag, georganiseerd door een groep Nederlandse vredesorganisaties onder de noemer ‘Vredesmissies zonder Wapens’. Zij vragen erkenning voor het belang van geweldloze vredesmissies, en erkenning voor burgers die zich inzetten voor vrede zonder te dreigen met wapens of geweld te gebruiken. Zoals Linda de Veen, coördinator van het symposium, in de introductie duidelijk maakt: “Een boodschap van vrede is moeilijk te verkopen met een wapen om je schouder”. Dit jaar is het thema ‘Vrouwen op Vredesmissie’ en hoopt de coalitie het werk van vele vrouwelijke vredeswerkers zichtbaar te maken.

Burgemeester van Zanen spreekt de Vredeshelden toe, vlnr: Annette Mevis, Julienne Doppenberg-Difukidi, Remco Bouma en Lotte Helder. Foto: Alexander Royall

Vier vredeswerkers vertellen kort over hun missie. De dag begint met een presentatie van Annette Mevis die stilstaat bij Rosa Manus. Deze minder bekende, maar minstens zo betekenisvolle vrouw als Aletta Jacobs, was vanaf 1908 betrokken bij de vrouwenbeweging en streed voor ontwapening in de jaren dertig. Ze verzamelde in 1932 meer dan 10 miljoen handtekeningen van vrouwen uit 56 landen.

Julienne Doppenberg-Difukidi vertelt vervolgens over haar eigen ervaringen in de Democratische Republiek Congo. Via haar stichting Tosangana traint zij in haar thuisland vrouwen en jongeren en leren zij over hun rechten, democratisering en vreedzaam samenleven.

Remco Bouma werkte twee jaar voor Peace Brigades International in Colombia en vertelt hoe hij lokale vredesvrouwen bijstond. Olga bijvoorbeeld, een advocate in Colombia die rechtszaken meisjes verdedigt die het slachtoffer zijn van seksueel geweld door oud-militairen. Door met Olga mee op pad te gaan kan deze lokale vredesvrouw haar werk kan blijven doen, ondanks vele bedreigingen. Zijn levendige verhaal over het door geweld geteisterde Colombia maakt veel indruk.

Tot slot Lotte Helder, die via SILBA verkiezingswaarnemer was in Albanië en Macedonië. Door het electoraal proces te toetsen aan internationale standaarden, houdt de internationale gemeenschap een spiegel voor aan deze landen, aldus Lotte. Op die manier hopen ze de democratische transitie verder door te kunnen zetten en te doen slagen.

Na vele vragen vanuit het aanwezige publiek sluit de burgemeester van Utrecht, Jan van Zanen, de dag af. Onder toeziend oog van de aanwezigen huldigt hij de vier vredeswerkers en noemt hen een “grote inspiratie”. Van Zanen moedigt iedereen aan hun voorbeeld te volgen en zich in te zetten voor een vreedzame samenleving, waar dan ook ter wereld. Geïnspireerd keren de aanwezigen naar huis. Één van de aanwezigen zegt: “Ik wist niet eens dat je dit werk kon doen!” – Missie geslaagd!